توضیحات تخصصی تابلو برق تکفاز (Single-Phase Electrical Distribution Board)
تابلو برق تکفاز یک مجموعه مهندسیشده برای توزیع، کنترل و حفاظت انرژی الکتریکی 230V AC در سیستمهای مسکونی، اداری و تجاری سبک است. این تابلو بهعنوان نقطه مرکزی مدیریت برق، وظیفه محافظت از مصرفکنندهها در برابر اضافهبار، اتصال کوتاه، نشتی جریان و نوسانات ولتاژ را بر عهده دارد و نقش کلیدی در ایمنی و پایداری شبکه داخلی ایفا میکند.
جدول مشخصات الکتریکی عمومی
| مشخصه |
توضیحات |
| نوع سیستم |
تکفاز (Single-Phase) |
| ولتاژ نامی |
220–230 ولت AC |
| فرکانس کاری |
50 هرتز |
| جریان نامی تابلو |
32A تا 63A (بسته به طراحی و بار واقعی) |
| نوع شبکه |
TT / TN (بسته به محل نصب) |
| درجه حفاظت بدنه |
IP30 تا IP65 (داخلی/خارجی) |
| استانداردهای مرجع |
IEC 61439 / IEC 60898 / IEC 61008 |
جدول اجزای اصلی تابلو برق تکفاز
| ردیف |
جزء |
وظیفه فنی |
| 1 |
کلید اصلی (Main Switch / MCB / MCCB) |
قطع و وصل کامل ورودی برق و ایزولهسازی سیستم در شرایط اضطراری یا تعمیرات |
| 2 |
کلید مینیاتوری (MCB) |
حفاظت هر خط مصرف در برابر اضافهجریان و اتصال کوتاه (معمولاً تیپ B یا C) |
| 3 |
کلید محافظ جان (RCCB / RCBO) |
حفاظت جان افراد در برابر نشتی جریان (معمولاً 30mA) و کاهش ریسک برقگرفتگی |
| 4 |
شینه فاز، نول و ارت |
توزیع منظم جریان، کاهش بینظمی سیمکشی و اتصال استاندارد زمین |
| 5 |
سرج ارستر (SPD) (اختیاری) |
حفاظت تجهیزات در برابر اضافهولتاژهای لحظهای ناشی از صاعقه یا سوئیچینگ شبکه |
| 6 |
ترمینالها و کابلکشی داخلی استاندارد |
اتصالات ایمن با سطح مقطع متناسب با جریان نامی و رعایت رنگبندی استاندارد |
جدول ویژگیهای حفاظتی
| نوع حفاظت |
توضیحات |
| اضافهجریان (Overcurrent) |
قطع خودکار در صورت عبور جریان بیش از حد مجاز و جلوگیری از داغشدن سیم و تجهیزات |
| اتصال کوتاه (Short Circuit) |
واکنش سریع برای جلوگیری از آسیب شدید و کاهش ریسک آتشسوزی |
| نشتی جریان (Earth Leakage) |
حفاظت از جان افراد در برابر برقگرفتگی با قطع مدار در جریان نشتی |
| اضافهولتاژ (Surge) (در صورت وجود SPD) |
کاهش آسیبهای ناشی از نوسانات شدید ولتاژ و پالسهای لحظهای |
| حفاظت حرارتی (وابسته به تجهیز) |
کاهش ریسک افزایش دما و عملکرد خارج از محدوده ایمن در برخی تجهیزات حفاظتی |
جدول کاربردهای متداول
| حوزه استفاده |
توضیحات |
| مسکونی و ویلا |
توزیع ایمن برق، تفکیک مدارها و حفاظت تجهیزات خانگی |
| اداری و تجاری |
مدیریت خطوط روشنایی و تجهیزات الکترونیکی و کاهش توقف کار |
| سیستم UPS و برق اضطراری |
تابلو ورودی/خروجی سانورتر، تفکیک بارهای ضروری از غیرضروری |
| سیستم خورشیدی |
توزیع برق AC خروجی اینورتر و حفاظت خطوط مصرف |
| تجهیزات حساس |
دوربین مداربسته، شبکه، IT و تجهیزات کنترلی |
جدول مزایای فنی تابلو برق تکفاز
| مزیت |
توضیح |
| افزایش ایمنی |
حفاظت همزمان تجهیزات و کاربران با ساختار حفاظتی استاندارد |
| نظم کابلکشی و تفکیک مدارها |
تفکیک اصولی خطوط مصرف و تسهیل عیبیابی و سرویس |
| توسعهپذیری |
امکان افزودن مدارهای جدید و ارتقای ظرفیت مطابق نیاز پروژه |
| سازگاری کامل |
مناسب برای UPS، اینورترهای هیبرید و سیستمهای خورشیدی |
| کاهش ریسک خرابی |
کاهش آسیب به تجهیزات حساس در برابر خطاهای الکتریکی و نوسانات |
نکته مهندسی مهم
طراحی تابلو برق تکفاز باید بر اساس جریان واقعی بار، نوع مصرفکننده (موتوری، مقاومتی یا الکترونیکی)، شرایط محیطی و هماهنگی حفاظتی بین کلیدها انجام شود. انتخاب نادرست کلید، سطح مقطع کابل یا نبود حفاظتهای لازم، میتواند کل سیستم را در شرایط بحرانی ناپایدار و پرریسک کند.